>Kış sebzeleri

>

Kış sebzeleri
Nevin Halıcı’dan alıntıdır.  
Soğuğuyla, yağmuruyla, karıyla oldukça zor bir kış mevsimi yaşıyoruz. Ama mart ayındayız, nisan geliyor, bahar aylarına kavuşacağız. Kış aylarında nasıl beslenmeliyiz? Kış mevsiminin yemekleri ve sebze-meyveleri nelerdir; şöyle bir bakalım:Öncelikle kış mevsiminde, yeterli ve dengeli beslenme kurallarına uygun ama biraz daha bizi sıcak tutacak çorba ve içecekleri tüketebiliriz.

Kış sebze ve meyveleri derseniz, bu durumun eskide kaldığı aşikâr. Artık pazarlarda, marketlerde pırasa ile domatesi, salatalık ile kerevizi, lahana ile biberleri ve diğerlerini yan yana görebilirsiniz. Günümüzde brokoli, avokado, kivi, mango gibi çok alıştığımız yeni sebze meyveleri de bulabiliyoruz. Eskiden yemek dersi sınavlarında yer alan “Kış ve yaz sebzelerinden üçer örnek veriniz.” sorusu tarihe karıştı. Ama siz siz olun sevgili okuyucularım; sağlıklı olmak için yazın yaz, kışın kış sebzelerini tüketin; çünkü doğa bütün yiyecekleri insan vücuduna uygun olarak çeşitli mevsimlere dağıtmıştır.
Elli yıl önce, kış mevsiminde İç Anadolu’da en kolay bulunan ve tüketilen sebzeler lahana, ıspanak, pırasa ve patates, turp, havuç vb. idi. Meyve olarak limon, portakal, mandalina, elma ve muz rahat bulunurdu. Tabii kıyı bölgelerimizde farklı kış sebze ve meyveleri bölgeye göre yetişir ve iç bölgelerden biraz daha uzun kullanılabilirdi. Kış mevsiminde yazdan kurutulan her türlü sebze-meyve çeşitli şekillerde değerlendirilirdi. Dolmalık kurutulan kabak, patlıcan, biber dolmaları haşlandıktan sonra dolma yapılır, sarımsaklı yoğurtla yenirdi. Kurutulan yeşil fasulyeler de haşlanır, tazesi gibi pişirilir, yine sarımsaklı yoğurtla yenirdi. Bilenler bilir, bu kuru sebze ile yapılan yemeklerin ayrı bir kokusu ve tadı olurdu. Teknolojik gelişmeler her türlü kolaylığı sağlıyor artık. Güneyden yeşil gelen muzları gazetelere sarıp olgunlaşmasını beklediğimiz günler çok gerilerde kaldı.
Mademki kış sebzeleri dedik, III Selim’in üzerine nağmeler yazdığı lahanaya ait bir dolma ve kış mevsiminde kalori sağlayacak bir tatlı ile son verelim. Ağız tadıyla kalın…
***

Bütün lahana dolması (kapaması)

6- 8 kişilik Pişme süresi: 40 dakika
Zeytinyağlı dolma içi için:
1 su bardağı zeytinyağı 1 su bardağı çam fıstığı 6 baş soğan (ince kıyılmış) 2 su bardağı pirinç 1 yemek kaşığı domates salçası 1 yemek kaşığı kuş üzümü 1 tatlı kaşığı karabiber 1 çay kaşığı kırmızı biber 1 çay kaşığı şeker Yeterince tuz 1 su bardağı su ½ su bardağı maydanoz (kıyılmış) ½ su bardağı nane (kıyılmış) ½ su bardağı dereotu (kıyılmış)
Dolma için:
1 küçük boy lahana (1 kg) ½ sb zeytinyağı
1 sb et suyu veya su Yeterince tuz
Süslemek için:
Limon dilimleri Birkaç dal maydanoz
Beraberinde: Limon suyu
Yapılışı: Yağla fıstığı pembeleştir, soğanları ilave et, sarart. Pirinci ilave et kavur, salçayı koy çevir. Baharatları, şekeri, tuzu ve suyu koy, kapak ört. Kaynamaya başlayınca hafif ateşe al, suyunu çekinceye kadar yaklaşık 20 dakika pişir. Ateşten alınca nane ve maydanoz ve dereotunu karıştır, 10 dakika demlendir. Lahanayı sap kısmından bıçak batırarak oy. Sapını çıkar. İçini dış kısmında üç-dört yaprak kalacak şekilde boşalt. Tuzlu su içinde 10-20 dakika beklet, çıkar, yıka süzgece koy. Dolma içini doldur, dolan kısmı birkaç yaprakla kapat. Derin bir tencereye doldurulan kısmı aşağı gelecek şekilde yerleştir. Tuz at, suyunu zeytinyağını dök, kapak ört. Kaynamaya başladıktan sonra hafif ateşe al, lahana yumuşayıncaya kadar yaklaşık 40 dakika pişir, kabında soğut. Soğuyan lahananın suyunu süz. Tencereye kapağı koyarak kapamayı kapağa ters yüz et. Tabağı lahananın üzerine koy ve tekrar ters yüz ederek lahanayı tabağa al. Limon dilimleri ve kıyılmış maydanozla süsle, oda ısısında sofraya al.
***

Kaygana

4 kişilik Pişme süresi: 10 dakika
Şurubu:
4 su bardağı şeker
3 su bardağı su
1 tatlı kaşığı limon suyu
Kaygana için:
½ su bardağı yoğurt
2 yumurta
1 su bardağı un
½ çay tuz
1 çay kaşığı karbonat
Kaşık batırmak için:
¼ sb zeytinyağı
Kızartmak için:
2 sb zeytinyağı
Yapılışı: Şeker, su ve limon suyunu kaynat, soğut. Bir kâsede yoğurt, yumurta ve tuzu çırp. Unu ilave et, tahta kaşıkla çırpa çırpa karıştır. Kızartma yağı kızgın hale gelince karbonatı ilave et, iyice karıştır. Tatlı veya çay kaşığını soğuk yağa batır, sonra hamurdan alarak parmakla itelemek suretiyle kızgın yağa aktar. İki-üç dakika içinde kayganalar pembeleşince kevgirle çevir, içini çekmesi için ateşi biraz kısarak kızart, süzgece çıkar. Birkaç dakika süzdür, soğuk kestirmeye at, üç dört dakika beklet, tabağa düzenle, soğuk olarak sofraya al.

About kumpınarı

Bitkiler, gezi, doğa, arılar, doğal yaşam, üretim... Zehirsiz yiyecekler...
Bu yazı Bitkiler içinde yayınlandı ve olarak etiketlendi. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s